Αποχαιρετισμός της Πασχαλιάς / Farewell easter / Farewell ostern









Αρχική Σελίδα
Τα Νέα του Χωριού
Παλιές Φωτογραφίες
Λαογραφικό Μουσείο
Τα Τραγούδια μας
Άρθρα & Σχόλια
Εκδηλώσεις
Πολιτιστικός Σύλλογος
Αγίου Κοσμά
"Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"
Σύλλογος Αγιοκοσμιτών
& Φίλων Θεσ/νίκης

Επικοινωνία:
info@tsiraki.gr
                                          


Δραστηριότητες 
του
 Πολιτιστικού Συλλόγου
"Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"
Τα Τραγούδια μας
Λαογραφικό Μουσείο
Το Γήπεδο
Αποκριάτικα Τραγούδια
Ντοπιολαλιές
Το Χορευτικό μας
Οι Τεχνίτες της πέτρας
Το DVD
Δημοτικά Τραγούδια











Αγιοκοσμίτες Συγγραφείς
Τηλεφωνικός Κατάλογος
Αγίου Κοσμά
Αξιοθέατα του χωριού


















Ο αποχαιρετισμός της Πασχαλιάς σε DVD

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Κοσμά Γρεβενών "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ" κυκλοφόρησε
DVD με την εκδήλωση του αποχαιρετισμού της Πασχαλιάς που πραγματοποιήθηκε
τη Δευτέρα του Πάσχα 25 Απριλίου 2011

ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ
Αντώνιος Νατσιόπουλος - Νικόλαος Κ. Σβολιαντόπουλος - Θωμάς Φ. Κουτσονίκος - Χρυσούλα Κουτσονίκου
Ευγενία Μελτσάκου - Διαμάντω Παπαθανασίου - Ευγενία Νατσιοπούλου - Ελπινίκη Μελτσάκου
Βασιλική Σβολιαντοπούλου - Λουκία Σβολιαντοπούλου

ΧΟΡΕΥΟΥΝ
Γιώτα Σβολιαντοπούλου - Θωμαή Σβολιαντοπούλου - Καίτη Τόλιου - Γεωργία Κουτσοτόλη - Εύη τόλιου
Δήμητρα Γκαρλαούνη - Αναστασία Τσούπα - Ευαγγελία Παπαθανασίου - Χριστιάνα Δεμερτζή
Λίτσα Τσιώτα - Σούλα Τάσσου - Εύη Μπαζάκα - Άννα Παπαβασιλείου

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΥ-ΔΙΔΣΚΑΛΙΑ ΧΟΡΩΝ
Γιώτα Σβολιαντοπούλου - Θωμαή Σβολιαντοπούλου

Παίζει η δημοτική ορχήστρα του Θάνου Πανταζή - Τραγουδάει ο Γιάννης Ανδρεάδης (Γιαννακός)

ΒΙΝΤΕΟΣΚΟΠΗΣΗ
Κωνσταντίνος Βασιλειάδης για τον διαδικτυακό χώρο www.tovoion.com

ΜΟΝΤΑΖ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ-ΕΞΩΦΥΛΛΟ
Μάκης Κουτσονίκος

Το παρόν DVD αποτελεί πολιτιστικό ντοκουμέντο του
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"
και διανέμεται δωρεά απο το σύλλογο


Το έθιμο

Ο αποχαιρετισμός της Πασχαλιάς

Στο χωριό μας παλαιότερα, την εβδομάδα μετά το Πάσχα, γινόταν η Θεία Λειτουργία κάθε μέρα και σε διαφορετική εκκλησία. Τη Δευτέρα του Πάσχα στον Άγιο Αθανάσιο, την Τρίτη στον Άγιο Κοσμά, την Τετάρτη στον μικρό Άγιο Αθανασίου, την Πέμπτη πήγαιναν  στο εξωκκλήσι του Αγίου Νικολάου και την Παρασκευή στην Αγία  Παρασκευή. Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας στο προαύλιο της κάθε εκκλησίας, οι γυναίκες του χωριού, όλες μαζί, πιάνανε το χορό και τραγουδούσαν τα Πασχαλιάτικα τραγούδια, μέχρι το μεσημέρι που μαζευόταν στο σπίτι όλη η οικογένεια και τρώγανε μαζί. Το απόγευμα και μέχρι αργά το βράδυ, μαζευόταν και πάλι στην πλατεία, συνεχίζοντας να τραγουδούν και να χορεύουν τα Πασχαλιάτικα τραγούδια, και τις περισσότερες φορές ακολουθούσε γλέντι με τοπικές ορχήστρες. Λέγετε ότι, αυτή την εβδομάδα, δεν δούλευε κανείς, μόνο διασκέδαζαν. Όμως το αποκορύφωμα βέβαια, ήταν την Κυριακή του Θωμά. Μετά τη  Θεία Λειτουργία, όλες οι γυναίκες, ξεκινώντας από την πλατεία πιασμένες μ αυτό τον ιδιαίτερο τρόπο, σταυρωτά, κάνοντας το διπλό χορό τραγουδούσαν και χόρευαν όλοι τους, τα Πασχαλιάτικα τραγούδια, σ όλους  στους δρόμους του χωριού και καταλήγανε ξανά στην πλατεία. Οι πιο νέοι, επιδίδονταν σε διάφορα αγωνίσματα, όπως ρίξ μου σ τρεις (άλμα εις τριπλούν), πάλεμα (πάλη) και άλλα, έτσι απλά για να ζορίζει ο νικητής τον ηττημένο.

Η γιορτή, η διασκέδαση κρατούσε μέχρι αργά το βράδυ και τα τραγούδια το ένα μετά το άλλο. Αυτή τη φορά, το τραγούδι και ο χορός, είχε ένα ιδιαίτερο πάθος, πιο μεγάλο, αποχαιρετώντας έτσι την Πασχαλιά.

Τώρα Μαγιά τώρα δροσιά, τώρα το καλοκαίρι, τα ίτσια, τα ίτσια
Τώρα φυτρώνουν τα κλαδιά και λουλουδιάζει ο τόπος, τα ίτσια τα λουλούδια
Τώρα ο ξένος βόλεσε, να πάει στα δικά του.
Νύχτα σελώνει τ  άλογο, νύχτα το καλιγώνει,
βάνει τα πέταλα χρυσά και τα καρφιά σημένια
και τα καλιγόκαρφα, χρυσά μαλαματένια.

Γιατί ξέρανε την άλλη μέρα, τη Δευτέρα του Θωμά, οι γυναίκες θα γύριζαν στα χωράφια, ο ξένος θα έφευγε για τα ξένα, τα μαστόρια θα φεύγανε, αυτοί, άλλοι για τη Θεσσαλία, άλλοι για τη Στερεά Ελλάδα και για την Πελοπόννησο. Όλο αυτό το σκηνικό, όλα τα συναισθήματα και τελικά η ίδια τους η ζωή, λες και καταγράφεται σ αυτά τα  τραγούδια που λέγανε: Για πιάστε τα δικέλλια, ήρθε η Δευτέρα

Και σκωπτικά: Γυναίκες, κορίτσια,τον άντρα μου πουλώ. Για δε μι φέρ παπούτσια, για ταύτου τον πουλώ
 
Τα Πασχαλιάτικα τραγούδια  είναι  και σαν ένα κάλεσμα των προσφιλών τους ανθρώπων που έφυγαν, ένα κάλεσμα των νεκρών, όχι όμως σ εκείνο ύφος των μοιρολογιών, αλλά τους εμπλέκουν κι αυτούς με τα λουλούδια, με τη φύση με την Ανάσταση.

Σήμερα Δέσπω μ  Πασχαλιά, σήμερα άσπρη μέρα, σήμερα τα αρχοντόπουλα βγήκαν να σεργιανίσουν.
Βγήκαν οι νύφες στο χορό, κοράσια στα τραγούδια Κι εσύ Δέσπω μ δε φάνηκες, να βγεις να σεργιανίσεις
Σε κλαίει Δέσπω μ  το παιδί, σε κλαίει και δεν μερώνει.

Τραγούδια που υμνούνε την Ανάσταση, την άνοιξη, τη φύση, τα λουλούδια και όλα με τον ίδιο καημό, το ίδιο φινάλε, τον ίδιο πόνο, στους τελευταίους στίχους τους: τον καημό του αποχωρισμού παρόντων και απόντων.

Οι δυο Άγιοι μάλωναν,  Αϊ Γιώργης κι  Αϊ Δημήτρης.
-Αϊ Γιώργη Αϊ Γιώργη Βούργαρε και σκορποφαμιλιάρη,
εγώ μαζεύω φαμιλιές κι  εσύ μου τις σκορπίζεις.
Εγώ μαζεύω πρόβατα κι  εσύ μου τα σκορπίζεις.
Εγώ ανταμώνω αντρόγυνα κι  εσύ μου τα χωρίζεις.
-Δεν φταίω εγώ Αϊ Δημήτρη μου, δεν φταίω εγώ αδερφέ μου,
Μόν  φταίει αυτή η άνοιξη, π  ανθίζουν τα λουλούδια.


Το καψάλισμα των μαστόρων (η αναχώρηση)

Οι μαστόροι έφευγαν από το χωριό μας  την Άνοιξη, κυρίως μετά το Πάσχα, παρέες-παρέες με τα ζώα τους, αλλά και τις πιο πολλές φορές, αν οι αποστάσεις ήταν κοντινές και πεζοί. Το καψάλισμα των μαστόρων, ήταν ίσως από τα πιο σημαντικά γεγονότα, όχι μόνο για  τη ζωή τους, αλλά και για το χωριό. Από τη μια μεριά, αποχωρίζονταν τους δικούς τους, τα παιδιά τους, τις γυναίκες τους, απ την άλλη, είχαν την αγωνία και την αβεβαιότητα, που θα πάνε και αν θα βρουν δουλειά. Βέβαια οι συμφωνίες κλείνονταν από πιο νωρίς, μπορεί και από την προηγούμενη χρονιά, σε πιο τόπο θα πάνε, παρ όλα αυτά, δεν ξέρανε τι θα αντιμετωπίσουν εκεί που πάνε. Από αυτούς, μερικοί θα γύριζαν το καλοκαίρι, για το  πανηγύρι του χωριού. Οι περισσότεροι όμως θα γύριζαν το Φθινόπωρο, να ξεχειμωνιάσουν στο χωριό και να ξαναφύγουν και πάλι την Άνοιξη.

Από βραδύς, στα σπίτια των μαστόρων που θα έφευγαν, στρωνόταν μεγάλο τραπέζι με την οικογένεια όλη, ερχόταν και άλλοι συγγενείς και γινόταν ένα μικρό γλέντι. Με το χάραμα, συγκεντρωνόταν όλοι στην πλατεία για να πάρουν το δρόμο. Οι συγγενείς τους, αλλά και όλοι οι χωριανοί που θα μένανε στο χωριό, τους ξεπροβοδούσαν, τους συνόδευαν μέχρι το εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας, δύο περίπου χιλιόμετρα από το χωριό. Εκεί ήταν το δικό μας κλαψόδεντρο, ένα μεγάλο δέντρο, που όλα αυτά τα χρόνια έστεκε εκεί για να βλέπει τον αποχωρισμό των μαστόρων από τους δικούς του και τις οικογένειες τους. Μετά το ξεπροβόδισμα, οι γυναίκες γυρνώντας πίσω, έκοβαν μερικά κλαδιά από το δέντρο και τα βάζανε στην εξώπορτα (ίσως μέχρι να μαραθούν να ξανάρθουν). Ίσως να δείχνουν όλα αυτά, λίγο μελοδραματικά. Δεν ήταν τότε έτσι, ήταν η πραγματικότητα, η ζωή τους. Δεν κάνανε κάτι για να εντυπωσιάσουν κάποιον, αλλά γιατί έτσι αισθανόταν.

Δεν πρέπει να παραβλέψουμε ότι, μιλάμε για εποχές δύσκολες για τον τόπο μας, μιλάμε για την περίοδο από το 1840 μέχρι τη δεκαετία του 1950. Σκλαβιά, πόλεμοι και το ταξίδι αυτό, ήταν αν όχι αβέβαιο, παρακινδυνευμένο. Οι μαστόροι για να συνεννοούνται, χωρίς να τους καταλαβαίνουν οι άλλοι και  κυρίως αυτοί που τους δίνανε τη δουλειά, τα αφεντικά  τους, στο πέρασμα των χρόνων,  δημιούργησαν και μία δική τους διάλεκτο, μια δική τους γλώσσα, τα κουδαρίτικα.

Ήταν η γλώσσα που γνώριζαν μόνο αυτοί.
Έτσι μπορούσαν να συνεννοηθούν μεταξύ τους, χωρίς να τους καταλαβαίνουν άλλοι, είτε πάνω στη δουλειά τους, να μην έχουν κανέναν πάνω από το κεφάλι τους, ακόμη να μπορούν να προφυλάγονται και να δουλεύουν με όρεξη όταν ερχόταν το αφεντικό.

μάνο (το) = το ψωμί
οξιά (η)  = το νερό
μοχός (ο) = ο άντρας
μοχούσες (οι) = οι γυναίκες
αγγίδα (η) = η ανύπαντρη κοπέλα
μπραχάλα (η) = η εργασία
κούφιος (ο) = το σπίτι
δικρανάς (ο) = ο δάσκαλος
κούρκουλας (ο) = ο παπάς
πραχαλνώ (ρ) = κάνω

Το χωριό μας από το 1830 (από τότε έχουμε μαρτυρίες), μέχρι τη δεκαετία του 1960, φημιζόταν για τους καλύτερους οικοδόμους τεχνίτες. Τα πέτρινα έργα τους προξενούν ακόμη και σήμερα το θαυμασμό. Η κύρια απασχόληση των κατοίκων του χωριού τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1960 ήταν η χτιστική, στην οποία εργαζόταν από τα μικρά τους τα χρόνια. Και ήταν όχι μονάχα μεγάλοι κτίστες αλλά και σπουδαίοι λιθοξόοι, που ταξίδεψαν με την τέχνη τους σχεδόν σε όλη την Ελλάδα. Έργα τους μπορέσαμε να καταγράψουμε σε περιοχές της Θεσσαλίας,  της Πελοποννήσου, της Μακεδονίας (στη Δυτική Μακεδονία υπάρχουν τα περισσότερα). Μαρτυρίες λένε για μαστόρους Τσιρακιώτες στην Πόλη, όπως οι: Δημήτριος Μελτσάκος, Χρήστος Κουτσονίκος, Χριστόδουλος Τόλιος και άλλοι.


του Μάκη Κουτσονίκου
Προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Αγίου Κοσμά


Ο Αποχαιρετισμός της Πασχαλιάς - Δευτέρα του Πάσχα, 13 Απριλίου 2015



Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Κοσμά Γρεβενών "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ" διοργάνωσε και φέτος το έθιμο του ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΙΑΣ, τη Δευτέρα του Πάσχα 13 Απριλίου 2015 στην πλατεία του χωριού

Οι γυναικες του χωριού μας τραγούδησαν τα παραδοσιακά Πασχαλιάτικα τραγούδια.
Το χορευτικό τμήμα του Πολιτιστικού Συλλόγου Αγίου Κοσμά "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"
χόρεψε παραδοσιακούς χορούς της περιοχής μας.
Η εκδήλωση τελείωσε με το διπλό χορό της Πασχαλιάς απο όλους τους παρευρισκόμενους.

Ο σύλλογος πρόσφερε σε όλους την καθιερωμένη τραχανόσουπα με γίδα βραστή

ΜΑΖΙ ΜΑΣ ΗΤΑΝ Η ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΚΑΣΙΑΡΑ
ΤΡΑΓΟΥΔΗΣΕ Ο ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ

Ευχαριστούμε:
τον Γιάννη Κόμπο για την προσφορά της γίδας
καθώς και όλους όσους βοήθησαν για να πραγματοποιηθεί αυτη η εκδήλωση


Videos από την εκδήλωση του ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΙΑΣ 2015 στον Άγιο Κοσμά Γρεβενών
by Konstantinos Basileiadis για τον διαδικτυακό χώρο www.tovoion.com







Ο Αποχαιρετισμός της Πασχαλιάς - Δευτέρα του Πάσχα, 21 Απριλίου 2014



Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Κοσμά "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ" αναβίωσε και φέτος το έθιμο του ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΙΑΣ την Δευτέρα του Πάσχα 21 Απριλίου 2014 στην πλατεία του χωριού. 
Οι γυναίκες και οι άντρες του χωριού αποχαιρέτησαν την Πασχαλιά τραγουδώντας και χορεύοντας 
τα Πασχαλιάτικα τραγούδια και το διπλό χορό. 
Το χορευτικό του συλλόγου μας χόρεψε παραδοσιακούς χορούς της περιοχής μας. 

ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΗΡΕ ΜΕΡΟΣ
Ο ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ "Η ΗΠΕΙΡΟΣ"

Ο Σύλλογος πρόσφερε στους παρευρισκόμενους την καθιερωμένη τραχανόσουπα και κρασί. 

ΜΑΖΙ ΜΑΣ ΗΤΑΝ Η ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΖΕΡΒΑ


Ο Αποχαιρετισμός της Πασχαλιάς 2013 - Δευτέρα του Πάσχα, 6 Μαίου 2013


(Το Video είναι από τον δικτυακό χώρο ToVoion.com)

Φωτογραφίες από τον Αποχαιρετισμό της Πασχαλιάς 2013



Ο Αποχαιρετισμός της Πασχαλιάς 2011 - Δευτέρα του Πάσχα, 25 Απριλίου 2011



Videos από τον ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΙΑΣ 2011
(από τον διαδικτυακό χώρο ToVoion.com by Konstantinos Βasileiadis)





















Διήμερη εκδρομή
προσκύνημα στον τόπο
καταγωγής του Αγίου Κοσμά
του Αιτωλού στο Θέρμο
Αιτωλοακαρνανίας
16 & 17 /9/ 2009












Χρήσιμα Links

ΔΗΜΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

Περιφερειακή Ενότητα
Γρεβενών

ToVoion.com
Νέα από το Βόϊο
και τη Δ. Μακεδονία

greveniotis.gr
τα Γρεβενά στο διαδύκτιο

SUPER 28
Το κανάλι των Γρεβενών

Τ.R.M.
Τηλεόραση Ράδιο Μακεδονία

ΑΕΤΟΣ ΓΡΕΒΕΝΑ
Blog
των Γρεβενών

STAR FM 93,3
http://www.star-fm.gr


Εκκλησιές Γρεβενών

Κυπαρίσσι Γρεβενών

Μέγαρο Γρεβενών





Δημιουργήθηκε απο τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αγίου Κοσμά "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"  για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του χωριού μας και την ενημέρωση των απανταχού Αγιοκοσμιτών

  Στην αρχή της Σελίδας
Κατασκευή Site: Μάκης Κουτσονίκος  -  2008 tsiraki.gr