Παιχνίδια που ξεχάσαμε / games that you forget / Spiele, die Sie vergessen









Αρχική Σελίδα
Τα Νέα του Χωριού
Παλιές Φωτογραφίες
Λαογραφικό Μουσείο
Τα Τραγούδια μας
Άρθρα & Σχόλια
Εκδηλώσεις
Πολιτιστικός Σύλλογος
Αγίου Κοσμά
"Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"
Σύλλογος Αγιοκοσμιτών
& Φίλων Θεσ/νίκης

Επικοινωνία:
info@tsiraki.gr
                                          



Δραστηριότητες 
του
 Πολιτιστικού Συλλόγου
"Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"
Τα Τραγούδια μας
Λαογραφικό Μουσείο
Το Γήπεδο
Αποκριάτικα Τραγούδια
Ντοπιολαλιές
Το Χορευτικό μας
Οι Τεχνίτες της πέτρας
Το DVD
Δημοτικά Τραγούδια











Αγιοκοσμίτες Συγγραφείς
Τηλεφωνικός Κατάλογος
Αγίου Κοσμά

Αξιοθέατα του χωριού

















Μ' αυτά τα παιχνίδια μεγαλώσαμε.... και τα ξεχάσαμε...
του Μάκη Κουτσονίκου, Ιανουάριος 2011

Μία καταγραφή των παιχνιδιών των δεκαετιών 1960 και 1970, τότε δεκάχρονα παιδιά,  που παίζοντάς τα μεγαλώσαμε και σήμερα στα πενήντα μας  και τα εξήντα  μας, τα αναπολούμε

Τα παραδοσιακά μας παιχνίδια είναι το παιδικό μας παρελθόν από το χωριό μας. Το παιδικό παιχνίδι, ατομικό
ή ομαδικό, έχει εκπαιδευτικά αλλά και ψυχολογικά μεγάλη αξία για το παιδί. Αναπτύσσει την προσωπικότητα
και τη δημιουργικότητα του παιδιού, συμβάλλει στην πνευματική και σωματική ανάπτυξή του και προάγει την αυτογνωσία του.Με το παιχνίδι ψυχαγωγείται, αποκτά εμπειρίες, δημιουργεί σχέσεις με το περιβάλλον του
και προετοιμάζεται για την αυριανή του παρουσία στην κοινωνία και τη συμμετοχή του στον αθλητισμό.
Σήμερα, μουσειακά είδη, όμως αναδύουν πάντα την ίδια αίσθηση γλυκιάς νοσταλγίας. Μιλάμε για τα παιχνίδια
των παιδικών μας χρόνων στο χωριό. Παιχνίδια επινόηση των παιδιών εκείνης της εποχής, στη δίψα για ζωή,
τον αθλητισμό, να γεμίσουμε τον ελεύθερο χρόνο μας. Παιχνίδια που συνθέτουν το λαϊκό μας πολιτισμό,
βασικό του στοιχείο, γιατί ήταν η ίδια μας η ζωή. Το χωριό μας απομακρυσμένο από αστικά κέντρα είχε
ελάχιστη επιρροή από κάθε είδους τεχνολογική εξέλιξη. Αλλά όμως λίγο πολύ αυτά τα παιχνίδια που παίζαμε,
δεν στερούνταν τη φαντασία και τη δημιουργία.

"Ήρθε μια γριά απ το Βόλο, έφερε το χάσι-χάσι
Παναγίτσα μου να χάσει"



ΤΟ ΚΥΝΗΓΗΤΟ

Το δημοφιλέστερο παιχνίδι της παιδικής ηλικίας. Το κυνηγητό παιζόταν με πολλά παιδιά, αγόρια και κορίτσια. Πρώτα απ όλα επιλέγαμε αυτόν που θα μας κυνηγήσει. Κάναμε όλα τα παιδιά έναν κύκλο και φωνάζαμε κου-μπα-νιά, ανεβοκατεβάζοντας το δεξί μας χέρι πάνω-κάτω. Στη συνέχεια βάζαμε όλοι τα χέρια μπροστά. Βλέπαμε  πώς είναι η παλάμη του καθενός, δηλαδή ποια παλάμη κοιτούσε προς τα πάνω και ποια προς τα κάτω. Η πλειοψηφία που είχε τα χέρια στην ίδια θέση έβγαινε. Επαναλαμβάνονταν το ίδιο με τα υπόλοιπα παιδιά που δεν είχαν την παλάμη τους στην ίδια κατεύθυνση με τους πολλούς, μέχρι να μείνει ένας.  Αυτός θα ήταν ο κυνηγός και άρχιζε το κυνήγι. Όποιον έπιανε ο κυνηγός, ή όποιον ακουμπούσε, τον έβαζε αιχμάλωτο σε ένα τοίχο. Οι υπόλοιποι προσπαθούσαμε να τον ελευθερώσουμε. Όσους απ' αυτούς ακουμπούσε ο κυνηγός τους αιχμαλώτιζε. Κέρδιζε όταν τους έπιανε όλους. Εκεί τελείωνε το παιχνίδι και ξανάρχιζε, αλλά αυτή τη φορά κυνηγούσε αυτό το παιδί που θα έπιανε  πρώτο.


ΤΑ ΦΙΤΣΙΑ

Ετοιμάζαμε τα φίτσια, μικρά κεραμίδια στρογγυλά και επίπεδα. Τα φίτσια παίζονται με δύο ομάδες των 5 με 6 ατόμων. Βάζουμε τα κεραμίδια μέσα σε ένα μικρό κύκλο το ένα πάνω στο άλλο, κάνοντας έναν πύργο, και από το σημείο εκείνο μετράμε 7 βήματα και κάνουμε μία γραμμή σε εκείνο το σημείο. Η μία ομάδα στέκετε πίσω από τη γραμμή και η άλλη πίσω από τα κεραμίδια. Η ομάδα που είναι πίσω από την γραμμή παίρνει τη μπάλα, που τις περισσότερες φορές φτιαγμένη από πανιά,  και προσπαθεί να σημαδέψει και να ρίξει τα κεραμίδια. Κάθε παίκτης έχει 3 ευκαιρίες να ρίξει τη μπάλα, σε περίπτωση που κανείς δεν πετύχει να ρίξει κάτω τα κεραμίδια αλλάζουν ρόλους. Σε περίπτωση που κάποιος ρίξει τα κεραμίδια η ομάδα του τρέχει προς όλες τις κατευθύνσεις και προσπαθεί να βάλει τα κεραμίδια το ένα πάνω στο άλλο όπως ήταν πριν. Η άλλη ομάδα προσπαθεί να χτυπήσει με τη μπάλα τους αντιπάλους της έτσι ώστε να τους βγάλει από το παιχνίδι. Όποιος έχει τη μπάλα πρέπει να είναι ακίνητος. Την ώρα εκείνη μπορεί να ακινητοποιήσει έναν αντίπαλο ή να δώσει πάσα σ ένα συμπαίκτη του.
Το παιχνίδι συνεχίζεται κατ αυτόν τον τρόπο μέχρις ότου ή η μία ομάδα να στήσει τα κεραμίδια και να πει  ψήθηκε ή η άλλη ομάδα να ακινητοποιήσει όλους τους αντιπάλους της.


ΚΟΚΑΛΟ - ΞΕΚΟΚΑΛΟ

Παιχνίδι για κάπως μικρότερα παιδιά. Αυτό το παιχνίδι παίζεται πιο καλά με πολλά παιδιά. Κάποιος μετράει από το 1 μέχρι το 10 και αρχίζει να κυνηγάει τα άλλα παιδιά. Αν προσπαθήσει να πιάσει ένα παιδί, το παιδί αυτό πρέπει να πει κόκαλο και να μείνει ακίνητο για να μη το πιάσει. Το παιδί αυτό μπορεί να ξανακινηθεί μόνο αν το ακουμπήσει κάποιο από τα άλλα παιδιά,  λέγοντας ξεκόκαλο. Αν μείνει μόνο ένα παιδί που έχει δικαίωμα να τρέχει δεν μπορεί να πει κόκαλο και να ακινητοποιηθεί αν δεν απελευθερώσει κάποιο άλλο παιδί.  Το παιδί που θα πιαστεί τελικά είναι και αυτό που θα είναι ο κυνηγός στον επόμενο γύρο.


ΤΟ ΚΟΡΟΪΔΟ

Για να παιχτεί αυτό το παιχνίδι χρειάζονται 3 παιδιά και μια μπάλα. Τα δυο παιδιά κάθονται ο ένας δίπλα στον άλλο κάνοντας έναν κύκλο και στη μέση ο τρίτος. Τα δυο παιδιά πετούν ο ένας τη μπάλα στον άλλο και ο τρίτος προσπαθεί να την πιάσει. Αν καταφέρει να την πιάσει παίρνει τη θέση του αυτός που την πέταξε.


ΤΟ ΣΠΑΣΜΕΝΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ

Παιχνίδι που παίζεται με όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά. Οι παίκτες κάθονται στη σειρά σε μία ευθεία. Ο πρώτος βρίσκει μία λέξη και τη λέει στο αυτί του δεύτερου χωρίς όμως να τον ακούσουν οι άλλοι. Η λέξη αυτή πρέπει να είναι κατά προτίμηση δύσκολη ή με πολλές συλλαβές. Ο πρώτος λοιπόν,  λέει τη λέξη στο αυτί του δεύτερου, ο δεύτερος στον τρίτο και ούτω καθ εξής, έτσι ώστε αυτό που είπε ο πρώτος να φθάσει σωστό στον τελευταίο. Όταν φτάσει η σειρά του τελευταίου, φωνάζει τη λέξη που άκουσε δυνατά και αν είναι η λέξη που είπε ο πρώτος τότε το τηλέφωνο λειτουργεί κανονικά. Αν όμως η λέξη είναι παραποιημένη το τηλέφωνο είναι χαλασμένο. Συνήθως η λέξη είναι παραποιημένη και το αστείο του παιχνιδιού είναι να επαναλαμβάνει ο καθένας ότι άκουσε. Το παιχνίδι συνεχίζεται και ο τελευταίος στη σειρά μπαίνει πρώτος και προτείνει τη δική του λέξη.  


 
Η ΣΒΟΥΡΑ
 
Στο κεφάλι της σβούρας έκαναν με γύρισμα του σπάγκου τη θηλιά.  Έφερναν το σπάγκο προς τα κάτω, αφού έκαναν μία στροφή επάνω στην μύτη της σβούρας.  Τυλίγανε τον σπάγκο επάνω στη σβούρα έως ότου σκεπαστεί ολόκληρη, κρατώντας όμως με το δείκτη την άκρη του σπάγκου. Πετούσαν τη σβούρα τιναχτά προς τη γη, τραβώντας απότομα το σπάγκο.  Η σβούρα περιστρεφόταν και όσο πιο πολύ γύριζε, τόσο το καλύτερο.


ΑΡΜΑΤΑ ΜΕ ΣΧΕΔΙΟ

Είδους κρυφτού που παιζόταν με δυο ομάδες παιδιών, από πέντε ή έξη ατόμων. Η μία ομάδα τα φύλαγε και η άλλη κρυβόταν. Η ομάδα που κρυβόταν έπρεπε να ζωγραφίσει κάποιο σχέδιο (κάτι σαν χάρτη), για το που θα πήγαιναν να κρυφτούν. Το σχέδιο θα χρησιμοποιούσε η άλλη ομάδα για να τους βρει. Αν η ομάδα που κρυβόταν γυρνούσε πρώτη πίσω στο σημείο χωρίς να τους ανακαλύψει η άλλη ομάδα, τότε κέρδιζε και ξανακριβότανε στο καινούργιο σχέδιο.


ΤΟ ΚΟΥΤΣΟ

Χάραζαν στο χώμα ένα παραλληλόγραμμο χωρισμένο σε τετράγωνα.  Έπαιρναν ένα μικρό κεραμίδι ή μία πλατιά πέτρα που την έλεγαν αμάδα και την έβαζαν στο πρώτο τετράγωνο.  Έπρεπε να σπρώξουν με το ένα πόδι την αμάδα από το ένα τετράγωνο στο άλλο χωρίς να ακουμπήσει στις διαχωριστικές γραμμές του κουτσού, γιατί τότε ο παίκτης έχανε.  Αυτό γινόταν με διάφορα γεωμετρικά  σχήματα, τρίγωνα, κύκλους και σαλίγκαρο.  Το κουτσό ήταν περισσότερο κοριτσίστικο παιχνίδι.


ΤΟ ΓΚΙΛΑΝΤΡΟ

Μαζευόμασταν πολλά παιδιά μαζί, έχοντας ο καθένας από ένα μεταλλικό στεφάνι, συνήθως από κάποιο βαρέλι  και με ένα σύρμα που ήταν έτσι κατάλληλα διαμορφωμένο σπρώχναμε το στεφάνι ώστε να κυλάει. Το σύρμα αυτό ήταν αρκετά σκληρό και στην άκρη του είχε αυτοσχέδια λαβή, για βοηθά στο γύρισμα του τροχού. Έτσι λοιπόν κάναμε αγώνες στο ποιος θα έχει το καλύτερο τροχοφόρο, το πιο γρήγορο γκίλαντρο, και έτσι κάναμε  πάρα πολλά χιλιόμετρα, έχοντας τις περισσότερες φορές την ψευδαίσθηση και τη φαντασία, ότι είχαμε και αυτοκίνητο.
Επίσης ένα πιο εύκολο γκίλαντρο ήταν ένα ξύλο περίπου ενός μέτρου, που στην άκρη του καρφώναμε ένα καπάκι ενός δοχείου συνήθως από τυρί.


Η ΤΣΙΟΥΛΕΓΚΑ

Παιζόταν από δυο παίκτες. Ο κάθε παίκτης κρατούσε μια βέργα, περίπου μισό μέτρο, την τσιλικόβεργα. Το τσιλίκι ήταν ένα κομμάτι ξύλου περίπου 25 εκατοστών, που ήταν πελεκημένο στις άκρες έτσι ώστε να είναι μυτερό και να εκτινάσσεται προς τα πάνω όταν το χτυπούσαν με την τσιλικόβεργα  στις άκρες. Κάθε παίκτης έπαιζε με τη σειρά του. Στο παίξιμό του έμοιαζε με το αμερικάνικο παιχνίδι του μπεηζ μπολ. Ζωγράφιζαν ένα κύκλο μέσα από τον οποίο το παιδί που έπαιζε πρώτο προσπαθούσε να διώξει όσο μπορούσε μακρύτερα το "τσιλίκι" που κρατούσε με το ένα του χέρι χτυπώντας το με την τσιλικόβεργα που είχε στο άλλο. Αν το άλλο παιδί κατάφερνε να πιάσει το τσιλίκι στον αέρα τότε έχανε το πρώτο κι άλλαζαν ρόλους. Αν δεν τα κατάφερνε τότε είχε μια ακόμα ευκαιρία να "κάψει" τον αντίπαλό του αν πετύχαινε με το τσιλίκι που πετούσε από το σημείο στο οποίο είχε καταλήξει τον πρώτο παίκτη που καθόταν μέσα στον κύκλο. Ο πρώτος παίκτης τώρα δεν καθόταν να δεχτεί μοιρολατρικά το χτύπημα του αντίπαλου. Με την τσιλικόβεργα προσπαθούσε να χτυπήσει το τσιλίκι και να το επιστρέψει πίσω και μάλιστα όσο πιο μακριά γινόταν. Κι αυτό γιατί στη συνέχεια μετρούσαν πόσα βήματα μακριά από τον κύκλο είχε καταλήξει το τσιλίκι και για κάθε βήμα έπαιρνε πόντους. Νικητής ήταν αυτός που συγκέντρωνε τους περισσότερους πόντους


ΤΑ ΜΗΛΑΚΙΑ

Παιχνίδι που παίζεται με μπάλα, με περισσότερα από τέσσερα παιδιά. Χωρίζονται σε δυο ομάδες και στέκονται η μια απέναντι στην άλλη σε ορισμένη απόσταση. Στο μέσο στέκονται άλλα παιδιά. Οι ομάδες των παιδιών, που βρίσκονται στις άκρες, πετάνε τη μπάλα και προσπαθούν να χτυπήσουν τα παιδιά που είναι στο κέντρο. Χτυπημένο θεωρείται το παιδί όταν η μπάλα το χτυπήσει. Τα παιδιά που βρίσκονται στο κέντρο προσπαθούν να αποφύγουν τα χτυπήματα γιατί όποιο χτυπηθεί βγαίνει έξω. Όταν όμως κάποιο παιδί της ομάδας του κέντρου κατορθώσει να πιάσει τη μπάλα στον αέρα, τότε κερδίζει ένα μήλο που συμβολικά σημαίνει πως απέκτησε ένα πλεονέκτημα. Το παιδί που έχει κερδίσει το μήλο δε βγαίνει έξω έστω κι αν χτυπηθεί με τη μπάλα αλλά χάνει το μήλο του. Έχει ακόμα το δικαίωμα να ξαναφέρει μέσα στο παιχνίδι κάποιο απ τα παιδιά που έχουν χτυπηθεί και έχουν βγει έξω. Όταν κάποιο παιδί της ομάδας του κέντρου πιάσει τη μπάλα και του ξεφύγει τότε καίγεται και βγαίνει έξω. Στο τέλος, όταν έχει μείνει μόνο ένα παιδί μέσα, πρέπει να το χτυπήσουν με δέκα ριξιές. Αν αυτό δε γίνει κατορθωτό, τότε το παιχνίδι δεν έχει νικητή και ξαναρχίζει από την αρχή. Το παιχνίδι τελειώνει κανονικά, όταν χάσουν όλα τα παιδιά της ομάδας του κέντρου. Το παιχνίδι αυτό το παίζουν αγόρια και κορίτσια και τους είναι ιδιαίτερα αγαπητό.



ΤΟ  ΣΧΟΙΝΑΚΙ

Παιζόταν  όπως και σήμερα.  Το γυρίζουν δύο παιδιά και πηδούν μέσα ένα ή περισσότερα παιδιά. Το μοναχικό σχοινάκι παίζεται από ένα παιδί, το οποίο γυρίζει το σκοινί γύρω από τον εαυτό του πηδώντας.


ΤΟ ΚΡΥΦΤΟ

Το πιο απλό παιχνίδι, ένα από τα δημοφιλέστερα. Ο τελευταίος που έμεινε από την κου-μπα-νιά, φύλαγε, μετρώντας από το 1 μέχρι το 50, ακουμπώντας το κεφάλι του σε έναν τοίχο για να μην βλέπει, μέχρι οι υπόλοιποι να κρυφτούμε. Στη συνέχεια έψαχνε να μας βρει. Για τον καθένα που έβρισκε, έφτυνε στον τοίχο που φύλαγε, και τον κρατούσε αιχμάλωτο εκεί. Το παιχνίδι τελείωνε όταν έβρισκε όλα τα παιδιά ή όταν κάποιο από τα παιδιά ελευθέρωνε τον ή τους αιχμαλώτους, φτύνοντας εκείνο στον τοίχο, χωρίς να τον αντιληφθεί αυτός που τα φυλάει. Φύλαγε δε, στο επόμενο παιχνίδι, εκείνο το παιδί που θα έβρισκε πρώτο ή αν γινόταν φτου ξελευτεριά, ο ίδιος.


Η ΤΡΙΩΤΑ

Η γνωστή τρίλιζα. Μόνο που το σχήμα της τρίλιζας γινόταν κάτω στο χώμα με ένα ξυλαράκι ή στο τσιμεντένιο πεζούλι της περίφραξης της πλατείας με ένα κεραμίδι. Τα πούλια ήταν μικρά πετραδάκια, τα γνωστά μπάκαλα.
Νικητής βέβαια ήταν αυτός που θα έκανε πρώτος τρίλιζα.


















Διήμερη εκδρομή
προσκύνημα στον τόπο
καταγωγής του Αγίου Κοσμά
του Αιτωλού στο Θέρμο
Αιτωλοακαρνανίας
16 & 17 /9/ 2009












Χρήσιμα Links

ΔΗΜΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

Περιφερειακή Ενότητα
Γρεβενών

ToVoion.com
Νέα από το Βόϊο
και τη Δ. Μακεδονία

greveniotis.gr
τα Γρεβενά στο διαδύκτιο

SUPER 28
Το κανάλι των Γρεβενών

Τ.R.M.
Τηλεόραση Ράδιο Μακεδονία

ΑΕΤΟΣ ΓΡΕΒΕΝΑ
Blog
των Γρεβενών

STAR FM 93,3
http://www.star-fm.gr


Εκκλησιές Γρεβενών

Κυπαρίσσι Γρεβενών

Μέγαρο Γρεβενών






Δημιουργήθηκε απο τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αγίου Κοσμά "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"  για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του χωριού μας και την ενημέρωση των απανταχού Αγιοκοσμιτών

  Στην αρχή της Σελίδας
Κατασκευή Site: Μάκης Κουτσονίκος  -  2008 tsiraki.gr